Geneza i pierwsze kroki (2005)

Historia Stowarzyszenia Visegrad Maraton Rytro sięga roku 2005, kiedy to Uczniowski Klub Sportowy „Ryter” w Rytrze wspólnie z gminą Rytro zorganizował pierwszy bieg na trasie półmaratonu o długości 21 km i 97,5 metra. Start tego biegu był umiejscowiony na górze Vabec po stronie słowackiej, a meta w polskim Rytrze. To innowacyjne przedsięwzięcie transgraniczne od samego początku cieszyło się dużym zainteresowaniem biegaczy, a wysoki poziom organizacji został doceniony zarówno przez uczestników, jak i obserwatorów.

Narodziny Visegrad Maratonu (2006)

Sukces pierwszego biegu zaowocował powstaniem ambitnego pomysłu zorganizowania w 2006 roku międzynarodowego biegu maratońskiego na pełnym dystansie 42 km i 195 metrów. Wybór trasy ze startem w słowackim Podolincu i metą w polskim Rytrze miał zarówno wymiar symboliczny, jak i praktyczny. Podolinec był miejscem szczególnym – przez kilkadziesiąt lat funkcjonowało tam założone przez Lubomirskich kolegium ojców pijarów, które kształciło młodzież nie tylko ze Spisza, ale także z sąsiednich regionów. Z kolei Rytro stanowiło istne zagłębie miłośników biegania, w tym doświadczonych maratończyków, a dodatkowo posiadało umowy o partnerskiej współpracy z miastem Podolinec i gminą Vyžne Ružbachy.

Zaproponowana trasa, której konfiguracja i przebieg czyni ten bieg jednym z najtrudniejszych oraz najpiękniejszych w Europie Środkowej, uzyskała atest Polskiego Związku Lekkiej Atletyki. UKS „Ryter” we współpracy z władzami samorządowymi Gminy Rytro, Miasta Nowego Sącza, Miasta i Gminy Piwniczna Zdrój, powiatu nowosądeckiego oraz partnerami słowackimi zorganizował I Visegrad Maraton. W pierwszej edycji wzięło udział 220 zawodników z 8 państw, co było znaczącym sukcesem.

Uznanie i rozwój (2007)

Rok 2007 przyniósł kolejny sukces w postaci II Visegrad Maratonu, nad którym patronat objął senator RP Stanisław Kogut. Organizacja tego wydarzenia była na tak wysokim poziomie, że maraton otrzymał prestiżowe wyróżnienie – certyfikat jakości i tytuł „Złoty Bieg 2007” nadany przez kapitułę serwisu internetowego „Maratony Polskie” oraz biegaczy z całego kraju na konferencji Polskiego Stowarzyszenia Biegów. Ten sukces potwierdził, że Maraton Wyszehradzki stał się prawdziwym przebojem biegowym roku.

Powołanie Stowarzyszenia (grudzień 2007)

Dynamiczny rozwój projektu spowodował konieczność zmodyfikowania ram organizacyjnych. W grudniu 2007 roku zostało utworzone stowarzyszenie „Visegrad Maraton Rytro”, którego głównym celem było organizowanie kolejnych edycji biegu maratońskiego we współpracy z dotychczasowymi partnerami po obu stronach granicy.

Złote lata maratonu (2008-2014)

Kolejne edycje Visegrad Maratonu cieszyły się stabilną popularnością:

• 2008 rok: 255 uczestników
• 2009 rok: 245 uczestników
• 2010 rok: 258 uczestników
• 2011 rok: 205 uczestników
• 2012 rok: 200 uczestników
• 2013 rok: 145 uczestników

Stowarzyszenie, reagując na zmieniające się trendy w świecie biegowym i spadek zainteresowania biegami ulicznymi, podjęło decyzję o rozszerzeniu oferty. W odpowiedzi na rosnącą popularność biegów górskich zorganizowano I Bieg Wierchami, który odbywał się w sobotę przed maratonem.

Koniec epoki transgranicznego maratonu (2014)

Jubileuszowa X edycja Visegrad Maratonu w 2014 roku okazała się ostatnią edycją tego transgranicznego wydarzenia. Powodem tej trudnej decyzji była zmniejszająca się z roku na rok frekwencja przy jednoczesnym wzroście kosztów organizacji imprezy. W ostatniej edycji wystartowało 207 uczestników. Łącznie we wszystkich dziesięciu edycjach Visegrad Maratonu udział wzięło 2053 osoby, co stanowi imponujący bilans tego wydarzenia.

Nowy rozdział w działalności (2015 – obecnie)

Po zakończeniu epoki transgranicznego maratonu Stowarzyszenie Visegrad Maraton Rytro nie zaprzestało działalności, lecz przekształciło się w organizatora różnorodnych wydarzeń biegowych. Obecnie stowarzyszenie organizuje szereg imprez sportowych, w tym:

• Bieg Wierchami – flagship’owe wydarzenie będące jednym z najbardziej wyjątkowych biegów górskich w Polsce, oferujące 8 różnych tras dostosowanych do różnych poziomów zaawansowania
• Walny Bieg Stowarzyszenia Visegrad Maraton Rytro
• Bieg Kurierów Sądeckich
• Podbieg na Makowicę
• Bieg Niepodległości w Rytrze
• Półmaratony Dwa Zamki (organizowane wiosną i jesienią)

Działalność wykraczająca poza organizację biegów

Stowarzyszenie rozwija również działalność mającą na celu integrację środowiska biegowego poprzez organizację wyjazdów zagranicznych na duże biegi masowe oraz cykliczne wyjazdy na biegi krajowe. Członkowie stowarzyszenia mieli już okazję uczestniczyć w prestiżowych wydarzeniach biegowych w Pradze (Czechy), Wiedniu (Austria), Budapeszcie (Węgry), Dreźnie (Niemcy), Belgradzie (Serbia), Koszycach i Bratysławie (Słowacja), Amsterdamie (Holandia), Lublanie (Słowenia) oraz Weronie (Włochy).

Dziedzictwo i znaczenie

Stowarzyszenie Visegrad Maraton Rytro odegrało kluczową rolę w rozwoju biegania na pograniczu polsko-słowackim. Przez dziesięć lat organizacji Visegrad Maratonu stworzyło unikalny projekt transgraniczny, który łączył sport z elementami kulturowymi i historycznymi regionu. Po zakończeniu tej epoki, stowarzyszenie udowodniło swoją elastyczność i zdolność adaptacji, przekształcając się w prężnie działającą organizację promującą różnorodne formy aktywności biegowej, ze szczególnym uwzględnieniem biegów górskich, które idealnie wpisują się w krajobraz Beskidu Sądeckiego.

Dziś Stowarzyszenie Visegrad Maraton Rytro stanowi ważną część krajobrazu biegowego regionu sądeckiego, kontynuując misję promowania zdrowego stylu życia i integracji środowiska biegowego poprzez organizację wysokiej jakości wydarzeń sportowych.